T’rưng jest jednym z najbardziej popularnych instrumentów muzycznych, ściśle związanych z duchowym życiem narodów Ba Na, Xơ Đăng, Gia Rai, Ê Đê i innych mniejszości etnicznych Wietnamu.

Instrument t’rưng wykonany jest z krótkich rur bambusowych rożnej wielkości. Długie rury o dużej średnicy są źródłem niskich dźwięków, natomiast krótkie i cienkie wydają dźwięki wysokie.

Bambusowe rury ułożone są poziomo, malejąco z góry na dół i są umocowane grubymi nićmi. Jeden ich koniec jest skośnie ścięty. Istnieją trzy typy instrumentu t’rưng: z wysokimi, średnimi i niskimi dźwiękami. Najprostszy typ składa się z pięciu rur odpowiadających pięciu nutom: a c¹ d¹ f¹ g¹ i odznacza się głębokim i dźwięcznym głosem.

Z upływem czasu t’rưng ulegał zmianom. Zwiększano liczbę rur, a tym samym zakres dźwięków. Niektóre odmiany t’rưng posiadają do 48 rur ułożonych w trzech warstwach, co umożliwia wykonywanie skomplikowanych melodii współczesnego Wietnamu przy zachowaniu tradycyjnego brzmienia instrumentu. Doświadczeni muzycy są w stanie, używając specjalnych pałek, wydobywać dwa dźwięki jednocześnie, poprawiając w ten sposób mistrzostwo gry.

Đàn t’rưng przypomina brzmieniem szmer wodospadu albo szelest wiatru w bambusowym gaju. W majestatycznym krajobrazie Wyżyny Centralnej często rozbrzmiewają jego dźwięki. Ludzie grają po męczącym dniu spędzonym na polach. Młodzi zbierają się przy ognisku, słuchają muzyki, śpiewają i tańczą. Đàn t’rưng słychać wmieszany w dźwięki innych instrumentów na wiejskich festiwalach i weselnych obrzędach. Tradycyjnie t’rưng używany był przez mężczyzn, jednak ostatnio coraz częściej można spotkać grające na nim kobiety.

Artykuł na Ziarnku publikuje pan Stanisław – dziękujemy!

Wietnamska cytra đàn tranh jest mniejszą odmianą tego typu instrumentu spotykanego w Azji. Jest spokrewniona z chińską guzheng i japońską koto.

Korpus đàn tranh ma ok. 110 cm długości i jest wykonany z drewna. Jest długi i wąski, i posiada wypukłą górną powierzchnię. Zwykle malowany jest w artystyczne wzory albo wykładany masą perłową.

Cytra đàn tranh, podobnie jak jej kuzynki koto i guzheng, posiada podstrunniki w kształcie ostrosłupa. Są one wykonane z drewna albo z kości z miedzianym wierzchołkiem i są ruchome, co umożliwia zmianę stroju strun. Szesnaście stalowych strun jest nastrojonych pentatonicznie (słowo pentatonika pochodzi z języka greckiego i oznacza właśnie pięć dźwięków – popularną skalę orientalną). Struny są uderzane prawą ręką muzyka, przy pomocy plektronów-nasadek na palce.

Istnieją trzy odmiany cytry đàn tranh. Stara odmiana miała 16 strun, natomiast używana dzisiaj ma 17 strun i jest nieco większa od pierwowzoru. Ten instrument posiada trzy oktawy, od C do C3. Nowsza odmiana, opracowana przez profesora Nguyễn Vĩnh Bảo, ma z reguły 22 struny.

Đàn tranh jest jednym z nielicznym instrumentów wietnamskich, na którym gra się także solo. Szkoda, że niewielu młodych ludzi chce się angażować w „starą muzykę”, przez co Đàn tranh odeszła trochę w zapomnienie. W międzyczasie złamane zostało przynamniej tabu, że grać na Đàn tranh wolno tylko kobietom. Chętni do gry chłopcy i mężczyźni mają szansę zwiększyć powoli popularność tego instrumentu.

Muzyka pisana na Đàn tranh jest z reguły lekka i wesoła. Jest często wykonywana solo, ale też jako akompaniament dla sztuk teatralnych.

W tradycyjnej metodzie gry na Đàn tranh artysta wykorzystuje zwykle dwa albo trzy palce prawej ręki, aby szarpać struny. Nowoczesne utwory można grać czterema a nawet pięcioma palcami. Lewa ręka służy przeważnie do grania ozdobników, doświadczeni artyści potrafią jednak grać nuty jednocześnie obiema rękami, co pozwala osiągać większe akordy.

Tekst był dla oczu, teraz dla ucha dźwięki wietnamskiej cytry – miłego zasłuchania!

Inspirację i tekst przygotował i zaziarnkował pan Stanisław Kozłowski🙂